AVRUPA KENTLİ HAKLARI DEKLERASYONU Aşağıda belirtilen hakların gerçekleşmesi fertlerin, dayanışma ve sorumlu hemşehriliğe ilişkin eşit yükümlülükleri kabul etmesine bağlıdır. Avrupa yerleşimlerinde yaşayan kent sakinleri şu haklara sahiptir: 1. GÜVENLIK: Mümkün olduğunca suç, şiddet ve yasa dışı olaylardan arındırılmış emin ve güvenli bir kent; 2. KIRLETILMEMIŞ, SAĞLIKLI BİR ÇEVRE: Hava, gürültü, su ve toprak kirliliği olmayan, doğası ve doğal kaynakları korunan bir çevre; 3. İSTİHDAM: Yeterli istihdam olanaklarının yaratılarak, ekonomik kalkınmadan pay alabilme şansının ve kişisel ekonomik özgürlüklerin sağlanması; 4. KONUT: Mahremiyet ve dokunulmazlığının garanti edildiği, sağlıklı, satın alınabilir, yeterli konut stokunun sağlanması; 5. DOLAŞIM: Toplu taşım, özel arabalar, yayalar ve bisikletliler gibi tüm yol kullanıcıları arasında, birbirinin hareket kabiliyetini ve dolaşım özgürlüğünü kısıtlamayan uyumlu bir düzenin sağlanması; 6. SAĞLIK: Beden ve ruh sağlığının korunmasına yardımcı çevrenin ve koşulların sağlanması; 7. SPOR VE DINLENCE: Yaş, yetenek ve gelir durumu ne olursa olsun, her birey için, spor ve boş vakitlerini değerlendirebileceği olanakların sağlanması; 8. KÜLTÜRLER ARASI KAYNAŞMA: Geçmişten günümüze, farklı kültürel ve etnik yapıları barındıran toplulukların barış içinde yaşamalarının sağlanması; 10. KALİTELİ BIR MİMARİ VE FİZİKSEL ÇEVRE: Tarihi yapı mirasının duyarlı bir biçimde restorasyonu ve nitelikli çağdaş mimarinin uygulanmasıyla, uyumlu ve güzel fiziksel mekanların yaratılması; 11. İŞLEVLERİN UYUMU: Yaşama, çalışma, seyahat işlevleri ve sosyal aktivitelerin olabildiğince birbiriyle ilintili olmasının sağlanması; 12. KATILIM: Çoğulcu demokrasilerde; kurum ve kuruluşlar arasındaki dayanışmanın esas olduğu kent yönetimlerinde; gereksiz bürokrasiden arındırma, yardımlaşma ve bilgilendirme ilkelerinin sağlanması; 13. EKONOMİK KALKINMA: kararlı ve aydın yapıdaki tüm yerel yönetimlerin, doğrudan veya dolaylı olarak ekonomik kalkınmaya katkı konusunda sorumluluk sahibi olması; 14. SURDIJRCJLEBILIR KALKINMA: Yerel yönetimlerce ekonomik kalkınma ile çevrenin korunması ilkeleri arasında uzlaşmanın sağlanması; 15. MAL VE HİZMETLER: Erişilebilir, kapsamlı, kaliteli mal ve hizmet sunumunun yerel yönetimi, özel sektör ya da her ikisinin ortaklığıyla sağlanması; 16. DOĞAL ZENGİNLİKLER VE KAYNAKLAR: Yerel doğal kaynak ve değerlerin; yerel yönetimlerce, akılcı, dikkatli, verimli ve adil bir biçimde, beldede yaşayanların yararı gözetilerek, korunması ve idaresi; 17. KİŞİSEL BÜTÜNLÜK: Bireyin sosyal, kültürel, ahlaki ve ruhsal gelişimine, kişisel refahına yönelik kentsel koşulların oluşturulması; 18. BELEDIYELERARASI IŞBİRLİĞİ: Kişilerin yaşadıkları beldenin, beldeler arası ya da uluslararası ilişlerine doğrudan katılma konusunda özgür olmaları ve özendirilmeleri; 19. FINANSAL YAPI VE MEKANİZMALAR: Bu deklarasyonda tanımlanan hakların sağlanması için, gerekli mali kaynakları bulma konusunda yerel yönetimlerin yetkili kılınması; 20. EŞİTLİK: Yerel yönetimlerin; tüm bu hakları bütün bireylere cinsiyet, yaş, köken, inanç, sosyal, ekonomik ve politik ayrım gözetmeden, fiziksel veya zihinsel özürlerine bakılmadan; eşit olarak sunulmasını sağlamakta yükümlü olması.   AVRUPA KENTSEL ŞARTI İLKELERİNİN ANA BAŞLJKLARINA İLİŞKİN ÖZETİ Ulaşım ve Dolaşım İLKELER 1.       Özellikle özel araçlarla, seyahat hacminin azaltılması gerekliliği 2.       Dolaşım, yaşanabilir bir kent oluşturmaya yönelik bir biçimde düzenlenmeli ve çeşitli ulaşım alternatiflerine izin vermeli 3.       Sokağın sosyal bir arena olarak algılanması 4.       Sürekli bir eğitim ve öğretim çabası gerekliliği Kentlerde Çevre ve Doğa İLKELER 1.       Yerel yönetimlerin, doğal ve enerji kaynaklarını, uygun ve akılcı bir biçimde, yönetme ve idareli kullanma sorumluluğu 2.       Yerel yönetimlerin kirliliğe karşı politikalar uygulaması 3.       Yerel yönetimlerin doğayı ve yeşil alanları koruma yükümlülüğü 4.       Doğayı korumanın toplumsal gururu ve bağlılığı geliştiren bir faktör olması Kentlerin Fiziki Yapıları İLKELER 1.       Kent merkezlerinin Avrupa’nın kültür ve tarihi mirasının önemli sembolleri olarak koruma altına alınması 2.       Kentlerde açık alanların oluşturulması ve yönetiminin kentsel gelişmenin vazgeçilmez bir parçası olması 3.       Mimari yaratıcılık ve imarın, kentsel görünümün kalitesindeki önemli rolü 4.       Tüm insanların sağlıklı, yerleşik, güzel ve özendirici bir çevrede yaşama hakkı 5.       Bir kentin canlılığının, dengeli meskun alanların oluşturulması ve merkezdeki konut dokusunun korunmasıyla sağlanması Tarihi Kentsel Yapı Mirası İLKELER 1.       Kentsel korumada hassas bir yasal çerçevenin gerekliliği 2.       Kentsel mirasın korunması için bilgilendirme politikalarının gerekliliği 3.       Yeterli ve yeni finans mekanizmaları ve ortaklıkların gerekliliği 4.       Eski el sanatları ve yapı tekniklerinin yaşatılması, canlandırılması gereği 5.       Tarihi kentsel dokunun; planlamaya temel veri biçiminde katılarak, çağdaş yaşamla bütünleştirilmesi 6.       Ekonomik kalkınmanın, kentsel mirasın korunmasıyla canlandırılması Konut İLKELER 1.       Konutla bireyin mahremiyetinin olması 2.       Her insan ve ailenin; güvenli, sağlam bir konut edinme hakkı 3.       Yerel yönetimlerin, konutla seçenek, çeşitlilik ve ulaşılabilirliği artırması 4.       Sosyal ve ekonomik olanakları kısıtlı olan kişi ve ailelerin haklarının, yalnızca pazar mekanizması koşullarına terk edilmemesi 5.       Yerel yönetimler tarafından, ev sahibi olabilmek ve kullanım süresi güvencesinin sağlanması 6.       Eskimiş konut dokusunun yenilenmesinin bedelinin burada oturan, sosyo-ekonomik seviyesi düşük gruplara yüklenmemesi Kent Güvenliğinin Sağlanması ve Suçların Önlenmesi İLKELER 1.       Net bir güvenlik ve suç önleme politikasının, alınacak önlemlere, kanuni yaptırımlara ve müşterek desteğe dayandırılması 2.       Yerel güvenlik politikasının; güncelleştirilmiş, kapsamlı istatistik ve bilgilere dayandırılması 3.       Suçun önlenmesinin toplumun tüm üyelerini ilgilendirmesi 4.       Etkili bir kent güvenlik politikası için; emniyet güçleri ve yerel halkın yardımlaşması 5.       Uyuşturucu karşıtı yerel politikanın oluşturulması ve uygulanması 6.       Suçların tekrarını önleyici programlar ve hapis cezaları yerine alternatif çözümler üretilmesi 7.       Yerel güvenlik politikasının temel unsuru olarak mağdurların kollanması 8.       Suçların önlenmesine öncelik verilmesi ve buna bağlı mali kaynakların yaratılması Kentlerdeki Özürlü ve Sosyo-Ekonomik Bakımdan Engelliler İLKELER 1.       Kentlerin, herkesin her yere erişebilirliğini sağlayabilecek şekilde tasarlanması 2.       Özürlü ve engellilere ilişkin politikaların, hedef gruplar için aşırı himayeci değil, toplumla bütünleştirici olması 3.       Özürlüler ve azınlıkları temsil eden derneklerin kendi aralarındaki işbirliği ve dayanışması 4.       Evler ve işyerlerinin özürlü ve engellilere uyarlanabilir biçimde tasarlanması 5.       Seyahat, iletişim ve kamu ulaşımının tüm insanlar için erişilebilir olması Kentsel Alanlarda Spor ve Boş Zamanları Değerlendirme İLKELER 1.       Tüm kent sakinlerinin, eğlence, dinlence ve spor faaliyetlerinde yer alma hakkı 2.       Spor alanlarının sağlıklı, ve güvenlikli olarak tasarlanması 3.       Her kent sakininin kişisel potansiyelleri doğrultusunda istediği sporu yapma hakkı Yerleşimlerde Kültür İLKELER 1.       Tüm kent sakinlerinin kültürel faaliyetlerden faydalanma hakkı 2.       Yerleşimlerin kültürel oluşumunun ekonomik ve sosyal gelişmeye katkısı 3.       Güçlü bir bağ olarak, farklı milliyet, bölge ve ülke halkları arasındaki kültürel alış,veriş 4.       Kültürel gelişim ve gerçek bir kültürel demokrasi için; yerel yönetimlerin, toplum birimlerinin, gönüllü kuruluşların ve özel sektörün artan dayanışma gereksinimi 5.       Kültürel çoğulculuğun (çeşitlilik), yenilikleri ve yenilikçi denemeleri öngörmesi 6.       Yerel yönetimlerce dengeli biçimde tesis edilmiş kültürel turizmin, toplum üzerindeki olumlu etkisi Yerleşimlerde Kültürlerarası Kaynaşma İLKELER 1.       Kent politikalarının temel unsuru olarak ayırımcılık karşıtlığı 2.       Yerel yönetimlerce göçmenlerin, yerel politik yaşama etkin katılımının sağlanması 3.       Kentlerde uygulanan kültür ve eğitim politikalarının ayırımcı olmaması 4.       Yerel yönetimlerin, iş olanaklarından eşit faydalanmayı sağlaması 5.       Göçmen topluluklarının, sosyal ve fiziki çevresiyle bütünleşmesi anlamında, kültürlerarası kaynaşma Kentlerde Sağlık İLKELER 1.       Kentsel çevrenin tüm kentlilere iyi sağlık koşullarını sağlaması 2.       İyi sağlık koşullarının temini için; kişilerin temel ihtiyaç maddelerinin güvenilir ve sağlıklı biçimde sunumu 3.       Yerel yönetimlerin; toplum kaynaklı sağlık girişimlerini ve katılımları teşvik etmesi 4.       Kent sağlığı uluslararası bir önem de taşıdığından, yerel girişimlerin uluslararası programlarla ortak yürütülmesinin öngörülmesi Halk Katılımı, Kent Yönetimi ve Kent Planlaması ILKELER 1.       Yerel politik yaşama halkın katılımını temin için; halk temsilcilerini, özgür ve demokratik olarak seçebilme hakkı 2.       Yerel politik yaşamda etkin bir katılım için; halkın yerel, politik ve idari yapılarda belirleyici olması gereği 3.       Toplum geleceğini etkileyecek her tür önemli projede halka danışma gereği 4.       Kent yönetimi ve planlamasının; kent karakteri ve özel niteliklerine ilişkin yeterli bilgiye dayandırılması 5.       Yerel politik kararlarını; uzmanlardan oluşacak ekiplerce gerçekleştirilecek kentsel ve bölgesel planlara dayandırılması 6.       Karar verme sürecinin sonucunda ortaya çıkan politik tercihlerin anlaşılabilirliği ve hayatiyeti 7.       Gençlerin toplum yaşamına katılımının yerel yönetimlerce sağlanması Kentlerde Ekonomik Kalkınma ILKELER 1.       Yerel yönetimlerin, kendi yörelerinin ekonomik kalkınmasını temini 2.       Sosyal ve ekonomik kalkınmanın ayrılmaz bütünlüğü 3.       Bölge ve yakın çevresinin sosyal ve ekonomik bir parçası olarak; kent 4.       Üretim, destek ve gelişimi teşvik edecek yeterli altyapının mevcudiyetiyle sağlanacak ekonomik büyüme ve kalkınma 5.       Kent ekonomisinin büyümesi ve kalkınması için önemli bir bileşken olan, kamu-özel sektör işbirliği